E-Ticaret Nedir, Nasıl Yapılır? 2026 Başlangıç Rehberi

E-ticaret, ürün ve hizmetlerin internet üzerinden alınıp satılmasıdır. Satıcı ile alıcı yüz yüze gelmez: ürün bir pazaryerinde, satıcının kendi sitesinde ya da sosyal medyada sergilenir, sipariş ve ödeme çevrim içi alınır, ürün kargoyla teslim edilir. E-ticaret yapmak için de bir ürün, yasal bir satış düzeni (şirket ya da esnaf muafiyeti ve fatura), bir satış kanalı, ödeme altyapısı ve kargo anlaşması gerekir.

Bu rehber, internetten ilk kez satış yapacaklar ve tek bir kanalda satıp büyümek isteyenler için hazırlandı. E-ticaretin ne olduğunu, Türkiye'deki resmî büyüklüğünü, başlangıç adımlarını, kanal seçimini, yasal yükümlülükleri, maliyetleri ve ilk satıştan sonrasını sırayla anlatıyoruz. Rakamlar Ticaret Bakanlığı'nın raporundan, yasal bilgiler yürürlükteki mevzuat metinlerinden alındı.

E-Ticaret Nedir?

E-ticaret ne demek?

E-ticaret, "elektronik ticaret" ifadesinin kısaltmasıdır. 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun e-ticareti, fiziki olarak karşı karşıya gelmeksizin elektronik ortamda gerçekleştirilen çevrim içi iktisadi ve ticari her türlü faaliyet olarak tanımlar. Bir mağazanın internet sitesinden ayakkabı satması da, bir üreticinin başka bir firmaya çevrim içi toptan satış yapması da, iki kişinin ikinci el eşyayı bir ilan sitesinde alıp satması da bu tanımın içindedir.

Geleneksel ticaretten farkı, satışın bir mekâna ve saate bağlı olmamasıdır. Dükkânınız kapalıyken de sipariş alırsınız, alıcınız başka bir şehirde olabilir. Buna karşılık müşteri ürünü görmeden alır; bu yüzden ürün bilgisi, fotoğraf, teslimat ve iade süreci satışın kendisi kadar önemlidir. Kanunlar da bu farkı dikkate alır: internetten yapılan satışlarda tüketiciye cayma hakkı tanınır, satıcıya bilgilendirme yükümlülükleri getirilir.

E-ticaret türleri: B2C, B2B, C2C ve D2C

E-ticaret, kimin kime sattığına göre dört temel türe ayrılır:

• B2C (işletmeden tüketiciye): Bir işletmenin son kullanıcıya satış yapmasıdır. Pazaryerinde ya da kendi sitesinde giyim, kozmetik veya ev ürünü satan bir mağaza bu modeldedir. Ayrıntı için B2C nedir yazımıza bakabilirsiniz.
• B2B (işletmeden işletmeye): Alıcının da bir işletme olduğu satışlardır. Toptancının bayilerine çevrim içi sipariş ekranı açması bu modele girer. Fiyat, vade ve fatura düzeni B2C'den farklı işler; B2B nedir yazımızda anlattık.
• C2C (tüketiciden tüketiciye): Bireylerin birbirine sattığı modeldir. İkinci el ilan siteleri bunun örneğidir. Düzenli ve kazanç amaçlı satış yapılıyorsa iş artık ticari faaliyete döner ve vergi yükümlülüğü doğar.
• D2C (üreticiden doğrudan tüketiciye): Ürünü kendisi üreten markanın aracı bayi ya da toptancı olmadan tüketiciye satmasıdır. Kendi markasıyla üretim yapan atölyeler ve küçük üreticiler bu modeli kullanır.

Bu rehberin geri kalanı, en geniş kitleye hitap eden B2C satışa göre yazıldı. Anlatılan adımlar diğer modellerde de büyük ölçüde geçerlidir.

Nerede satılır: pazaryeri, kendi site, sosyal medya

İnternetten satış için üç ana kanal vardır:

• Pazaryeri: Birçok satıcının ürününü aynı sitede sergilediği platformlardır. Trafik ve ödeme altyapısı hazırdır; satıcı komisyon ve hizmet bedeli öder, platformun kurallarına uyar.
• Kendi e-ticaret siteniz: Alan adı, tasarım, ödeme ve kargo düzeni sizindir. Müşteri verisi ve marka deneyimi sizde kalır; ziyaretçiyi ise kendiniz getirirsiniz.
• Sosyal medya: Ürünler sosyal medya hesabından tanıtılır, sipariş mesajla ya da bir ödeme bağlantısıyla alınır. Başlangıç için düşük maliyetlidir, sipariş arttıkça takip zorlaşır. Instagram'da satışa başlamak yazımızda bu kanalı ayrıca ele aldık.

Hangi kanalla başlayacağınıza aşağıdaki "Pazaryeri mi, Kendi Site mi, İkisi mi?" bölümünde bir karar şemasıyla bakıyoruz.

Türkiye'de E-Ticaret 2025: Resmî Rakamlar

Ticaret Bakanlığı her yıl Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi (ETBİS) verileriyle "Türkiye'de E-Ticaretin Görünümü" raporunu yayımlar. 12 Mayıs 2026'da yayımlanan 2025 raporuna göre:

• E-ticaret hacmi 2025'te bir önceki yıla göre %52,2 artarak 4 trilyon 567 milyar TL'ye ulaştı. Dolar bazında artış %28,9 oldu.
• İşlem sayısı 5,94 milyar adet oldu.
• E-ticaretin genel ticarete oranı %19,3, gayrisafi yurt içi hasıla içindeki payı %6,9 olarak hesaplandı.
• E-ticaret faaliyetinde bulunan işletme sayısı 634.611 oldu; bu sayı 2024'te 600.800'dü.

Raporda yeni başlayan bir satıcıya doğrudan yol gösteren üç veri daha var. Bunları ilgili bölümlerde kullanıyoruz:

• E-ticaret yapan işletmelerin %75'i şahıs işletmesi, %21'i limited şirket, %4'ü anonim şirket.
• Bakanlığın 2025 verisine göre pazaryerlerinde e-ticaret yapan işletmelerin %79,2'si tek bir pazaryerinde faaliyet gösteriyor (yemek sektörü hariç).
• Sektörler içinde iptal ve iade oranı en yüksek olan %21,6 ile giyim, ayakkabı ve aksesuar.

E-Ticaret Nasıl Yapılır? Adım Adım Başlangıç

E-ticarete başlamanın sekiz adımı var. Sıralama önemli: ürün ve iş modeli netleşmeden şirket kurmak, vergi kaydı tamamlanmadan da satış kanalı açmak sonradan geri dönüş gerektirir.

1. Ne satacağınıza karar verin

İlk soru "ne satacağım?" değil, "kime ve hangi ihtiyaç için satacağım?" olmalı. Bildiğiniz bir alan, ulaşabildiğiniz bir tedarikçi ya da kendi ürettiğiniz bir ürün işe iyi bir başlangıç verir. Karar vermeden önce şunlara bakın:

• Talep: Ürün internette aranıyor mu? Pazaryerlerinde benzer ürünler satılıyor ve yorum alıyor mu?
• Rekabet ve fiyat: Aynı ürünü kaç satıcı, hangi fiyatla satıyor? Sizin fiyatınız maliyetlerden sonra kâr bırakıyor mu?
• Kargo uygunluğu: Ürün kolay paketleniyor mu, kırılıyor mu, desisi yüksek mi?
• İade riski: Beden, renk ya da beklenti farkı yüzünden iade alma ihtimali yüksek mi?

Ürünün internetten satışına dair kuralları da baştan kontrol edin. Kozmetik, gıda ve takviye gibi kategorilerde ürün ya da işletme için ilgili kurumda ayrıca kayıt veya izin istenebilir; satış yapacağınız platform da bu kategorilerde belge isteyebilir. Kategorinizin şartlarını okumadan stok almayın.

Bu soruları adım adım nasıl cevaplayacağınızı e-ticarette ürün bulma rehberi yazımızda anlattık.

2. İş modelinizi seçin

Ürünü nasıl temin edeceğiniz iş modelinizi belirler:

• Kendi üretiminiz: Atölyede ya da evde ürettiğiniz ürünleri satarsınız. Maliyeti siz kontrol edersiniz; satış hacmini üretim kapasiteniz sınırlar.
• Toptan alıp satmak: Üreticiden ya da toptancıdan stok alıp perakende satarsınız. Başlangıçta stok için sermaye gerekir.
• Markalı ürün bayiliği: Bir markanın ürünlerini yetkili satıcı olarak satarsınız. Fiyat ve kampanya kurallarında markanın şartlarına uyarsınız.
• Dijital ürün: Eğitim, şablon, yazılım gibi fiziksel teslimat gerektirmeyen ürünler. Kargo yoktur ama cayma hakkı ve fatura kuralları ayrıca incelenmelidir.

Stok tutup tutmayacağınız, ne kadar sermaye ayıracağınız ve kargo yükünüz bu seçime göre değişir.

3. Şirket kurun ya da esnaf muafiyetini değerlendirin

Kazanç amacıyla ve süreklilik taşıyan satış ticari faaliyettir ve vergi kaydı ister. E-ticarette iki temel seçenek şahıs işletmesi ve limited şirkettir; Bakanlık verisine göre e-ticaret yapan işletmelerin %75'i şahıs, %21'i limited şirket olarak faaliyet gösteriyor.

Şahıs işletmesi vergi dairesine işe başlama bildirimiyle açılır; bildirim GİB'in İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden de yapılabilir. Kayıt sırasında faaliyet konusunu internetten satışı kapsayacak şekilde bildirmek önemlidir.

Gelir Vergisi Kanunu'nda internetten satışa dair bir esnaf muaflığı da bulunur. GİB'in açıklamasına göre ayrı bir iş yeri açmadan, sanayi tipi makine kullanmadan, evde kendi el emeğiyle ürettiği ürünleri yalnızca internet üzerinden satanlar, şartları sağlarsa bu muaflıktan yararlanabilir (GVK 9. madde, 1. fıkra, 10. bent). Muafiyet için ikametgâhın bağlı olduğu vergi dairesinden Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi alınır ve yıllık hasılatın 2026 için 1.900.000 TL'yi aşmaması gerekir. Hangi yapının size uygun olduğu cironuza, ortaklık durumunuza ve satış kanalınıza göre değişir; karar vermeden önce bir mali müşavirle görüşmenizi öneririz.

4. Vergi levhası ve fatura düzenini kurun

Vergi kaydınız tamamlandığında her satış için fatura düzenlersiniz. E-ticarette fatura iki elektronik biçimde kesilir: alıcı e-fatura mükellefi bir işletmeyse e-fatura, değilse e-arşiv fatura. Bu iki belgenin farkını ve başvuru adımlarını e-fatura ve e-arşiv fatura nedir yazımızda anlattık.

E-fatura uygulamasına geçiş, e-ticaret yapanlar için genel eşikten daha düşük bir hasılat tutarına bağlıdır. 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin güncel hâline göre kendi sitesinde ya da aracı hizmet sağlayıcıların sitelerinde mal veya hizmet satan mükelleflerden 2022 veya sonraki hesap dönemlerinde brüt satış hasılatı 500 bin TL ve üzeri olanlar, ilgili hesap dönemini izleyen yılın yedinci ayının başına kadar e-fatura uygulamasına geçmek zorundadır. Eşiği aştığınız yılı ve geçiş takvimini e-fatura zorunluluğu yazımızda bulabilirsiniz.

5. Satış kanalınızı seçin

Pazaryeri, kendi site ya da sosyal medya; bu kararı ürününüz, bütçeniz ve operasyon kapasitenizle birlikte vermeniz gerekir. Bir sonraki ana bölümde kanalları karşılaştırıyor ve bir karar şeması veriyoruz. Burada bilmeniz gereken şu: kanal seçimi geri dönüşü olmayan bir karar değil. Tek kanalla başlayıp satış oturdukça ikinci kanalı eklemek mümkün.

6. Ödeme altyapısını kurun

Pazaryerinde ödeme altyapısını platform sağlar: müşteri ödemeyi pazaryerine yapar, pazaryeri de komisyon ve kesintileri düşüp kalan tutarı hakediş olarak size aktarır. Kendi sitenizde ise ödemeyi kendiniz almanız gerekir. Bunun iki yolu var: bankadan sanal POS almak ya da bir ödeme kuruluşunun altyapısını kullanmak. Sanal POS'un nasıl alındığını ve hangi belgelerin istendiğini sanal POS nedir yazımızda anlattık.

Hangi ödeme yöntemlerini sunacağınıza karar verirken Bakanlık verisi yol gösterir: 2025'te e-ticaret hacminin %62,5'i kartlı ödemeyle, %29,2'si havale ve EFT ile, %3,5'i kapıda ödemeyle yapıldı. Kartlı ödemelerin %64,1'inde 3D Secure doğrulaması kullanıldı.

7. Kargo ve depo düzeninizi kurun

Pazaryerlerinde kargo, platformun anlaşmalı firmalarıyla ve panelde üretilen gönderi koduyla yürür. Kendi sitenizde ise bir veya birkaç kargo firmasıyla kurumsal anlaşma yaparsınız. Anlaşmada dikkat edilecek noktalar:

• Fiyatlandırma: Kargo ücreti ağırlık ve hacme (desi) göre hesaplanır. Ürününüzün paketli ölçüsünü bilmeden fiyat teklifi karşılaştırmak yanıltır.
• Alım düzeni: Kargonun sizden her gün mü, belirli günlerde mi alınacağı.
• İade gönderileri: Müşterinin iade kargosunu hangi kodla ve kimin ödeyeceği.
• Teslim süresi: Bakanlık raporuna göre Türkiye'de ortalama kargo teslim süresi 2025'te 42,2 saat oldu (2023'te 46,2 saat). Kendi hazırlık sürenizi belirlerken bu ortalamayı referans alın ve taahhüdünüzü gerçekçi tutun.

Paketleme de maliyetin parçasıdır. Ürüne uygun ölçüde koli kullanmak desiyi, doğru dolgu malzemesi de hasarlı teslimatı ve iadeyi azaltır. Paketin içine fatura nüshası ya da irsaliye konulup konulmayacağını satış kanalınızın kuralından kontrol edin.

Depo için başlangıçta evinizde ya da iş yerinizde ayrılmış, kuru ve düzenli bir alan yeterlidir. Ürün sayısı arttıkça raf düzeni, ürün kodu ve stok sayımı önem kazanır.

8. Ürünleri listeleyin ve ilk satışı alın

Ürün sayfası, müşterinin ürünü göremediği bir alışverişte satış temsilcinizin yerini tutar. İyi bir listeleme şunları içerir:

• Başlık: Ürünün ne olduğunu, markasını ve ayırt edici özelliğini (renk, ölçü, malzeme) içerir.
• Görseller: Farklı açılardan, net, ürünün ölçüsünü anlatan fotoğraflar.
• Açıklama: Kullanım, ölçü tablosu, içerik ve bakım bilgisi. Müşterinin soracağı soruyu açıklamada cevaplayın. Ayrıntılar için ürün açıklaması nasıl yazılır yazımıza bakabilirsiniz.
• Barkod ve stok kodu: Pazaryerinde ürün açarken barkod girilir. Her ürüne ve her varyanta (beden, renk) kendi stok kodunuzu verin; ürün sayısı arttığında stok ve sipariş takibi bu kodla yürür.
• Fiyat: Komisyon, kargo ve iade payı düşüldükten sonra kâr bırakan fiyat. Fiyatı nasıl kuracağınızı ürün fiyatlandırması yazımızda anlattık.

İlk siparişleri özenle hazırlayın: zamanında kargo, doğru ürün ve sağlam paket ilk yorumlarınızı belirler.

Pazaryeri mi, Kendi Site mi, İkisi mi?

Kanal seçimi, e-ticarete başlarken verilen temel kararlardan biridir. Her kanalın güçlü ve zayıf yanları farklıdır:

Kararı kolaylaştırmak için şu soruları sırayla sorun:

• Ürününüz aranarak mı bulunuyor? Müşteri ürünü adıyla arıyorsa pazaryerlerinin arama trafiği size hızlı görünürlük sağlar.
• Markanız ya da hazır bir kitleniz var mı? Sosyal medyada takipçiniz, mağazanızda müşteriniz varsa kendi siteniz bu kitleyi satışa çevirmenin yoludur.
• Operasyonu kaldırabilir misiniz? Kendi site, ziyaretçi getirme işini de size verir. Reklam ve içerik için zaman ve bütçeniz yoksa pazaryeriyle başlamak daha gerçekçidir.

Pazaryerinde mağaza açmak birkaç adımdan oluşur: satıcı başvurusu (vergi, şirket ve banka bilgileri), sözleşmenin onaylanması, mağaza bilgilerinin ve iade adresinin girilmesi, ürünlerin yüklenip onaylanması. Başvuruda istenen bilgiler ve onay süresi platforma göre değişir. Kendi sitenizde ise altyapı seçimi, alan adı, ödeme altyapısı, kargo anlaşması, yasal metinler (ön bilgilendirme formu, mesafeli satış sözleşmesi, aydınlatma metni) ve ETBİS kaydı tamamlandıktan sonra satışa açılırsınız.

Bakanlığın 781 işletmeyle yaptığı ankete katılan işletmelerin %48,8'i hem kendi e-ticaret sitesini hem pazaryerlerini birlikte kullanıyor; yalnız pazaryerinden satanlar %39,5, yalnız kendi sitesinden satanlar %11,7. Pazaryeri seçerken nelere bakılacağını e-ticarette pazaryeri seçimi yazımızda, iki kanalı birlikte yönetmeyi e-ticaret sitesi mi pazaryeri mi yazımızda ele aldık. Kendi site için gerekenlerin listesi e-ticaret sitesi açmak için gerekenler yazımızda, kurulum aşamasındaki sorular da e-ticaret sitesi kurarken merak edilenler yazımızda.

E-Ticarette Yasal Yükümlülükler

İnternetten satış yapan her satıcının uyması gereken kurallar birkaç mevzuat metnine dağılmış durumda. Aşağıdaki tablo bu kuralları ve dayanaklarını bir arada gösteriyor. Süre ve şartlar yürürlükteki metinlerden alındı; kendi durumunuz için bir hukukçu ya da mali müşavirden destek alabilirsiniz.

Mesafeli satış ve cayma hakkı

İnternetten yapılan satış, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'ne göre bir mesafeli sözleşmedir. Yönetmeliğe göre tüketici, sözleşme kurulmadan önce satıcının kimliği, ürünün tüm vergiler dahil toplam fiyatı, teslimat masrafları ve cayma hakkı gibi bilgilerle bilgilendirilmek zorundadır. Pazaryerinde satarken bu metinlerin altyapısını platform sunar; kendi sitenizde ön bilgilendirme formunu ve mesafeli satış sözleşmesini siz hazırlarsınız.

Yönetmeliğe göre tüketici, on dört gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabilir. Mal satışlarında bu süre, tüketicinin malı teslim aldığı gün başlar. Tüketici cayma bildiriminden itibaren on dört gün içinde ürünü geri gönderir; satıcı da iade ürünün, ön bilgilendirmede belirtilen taşıyıcıya teslim edildiği tarihten itibaren on dört gün içinde tahsil ettiği tüm ödemeleri iade eder. Yönetmelik bazı ürünleri cayma hakkının dışında tutar: tüketicinin isteğiyle kişiye özel hazırlanan ürünler, çabuk bozulabilen ürünler ve ambalajı açıldığında sağlık ve hijyen açısından iadesi uygun olmayan ürünler bunlardan bazılarıdır.

İade süreçlerini maliyet ve operasyon açısından nasıl yöneteceğinizi e-ticarette iade yönetimi yazımızda anlattık.

ETBİS kaydı

ETBİS, Ticaret Bakanlığı'nın Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'dir. Bakanlığın açıklamasına göre kendi e-ticaret sitesinde satış yapanlar faaliyete başlamadan önce ETBİS'e kaydolmak zorundadır. Kayıt e-Devlet üzerinden yapılır, evrak istenmez ve ücret alınmaz. Kayıtlı bilgilerde bir değişiklik olursa 30 gün içinde bildirilir.

Bakanlık, yurt içindeki bir pazaryeri üzerinden satış yapanların ve sosyal medya üzerinden satanların ETBİS'e kayıt ve bildirim yükümlülüğü bulunmadığını belirtiyor. Yurt dışındaki bir pazaryeri üzerinden sözleşme yapan ya da sipariş alan yurt içi satıcılar ise kayıt yükümlüsüdür.

Ticari elektronik ileti ve İYS

Müşterilerinize kampanya e-postası ya da SMS göndermek istiyorsanız 6563 sayılı Kanun'a göre önceden onaylarını almanız gerekir. Yönetmeliğe göre onay, reddetme hakkı kullanılıncaya kadar geçerlidir. Onaylar İleti Yönetim Sistemi (İYS) üzerinden alınabilir; kendi sitenizde ya da başka yolla aldığınız onayları üç iş günü içinde İYS'ye kaydetmeniz gerekir, kaydedilmeyen onaylar geçersiz sayılır. Müşteri iletiyi almayı reddederse gönderimi üç iş günü içinde durdurursunuz. Kanun'a göre iletişim bilgisini kendisi veren alıcıya, aldığı mal veya hizmetle ilgili değişiklik, kullanım ve bakım iletileri için ayrıca onay alınmaz; esnaf ve tacirlere gönderilen ticari iletiler için de önceden onay şartı aranmaz.

KVKK ve aydınlatma

Sipariş alırken müşterinin adını, adresini ve telefonunu işlersiniz. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na göre veri sorumlusu, kişisel verileri elde ederken kişiye kimliğini, verilerin hangi amaçla işleneceğini, kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceğini, toplama yöntemini ve hukuki sebebini bildirmek zorundadır. Kendi sitenizde bunun için bir aydınlatma metni yayımlarsınız.

Ürün yorumlarının yayımlanmasına dair kurallar için tüketici yorumlarında 48 saat kuralı yazımıza bakabilirsiniz.

İlk Satıştan Önce Hesaplanacak Maliyetler

E-ticarette ciro ile kâr aynı şey değildir. Bir ürünün satış fiyatından size kalan tutar, birçok kalem düşüldükten sonra ortaya çıkar. Aşağıdaki örnek varsayımsaldır; oranlar kategoriye, platforma ve anlaşmanıza göre değişir:

Örnekte 1.000 TL'lik satıştan 210 TL kalıyor ve kira, yazılım, personel gibi genel giderler henüz düşülmedi. Bu yüzden fiyatı belirlemeden önce kendi kalemlerinizi tek tek yazın. Pazaryerlerinin kategori bazlı oranlarını pazaryeri komisyon oranları yazımızda karşılaştırdık; KDV dahil ve hariç fiyat arasındaki hesabı da KDV dahil ve hariç fiyat hesaplama yazımızda anlattık.

İade payını tahmin ederken sektörünüzün iade eğilimine bakın. Bakanlık raporu 2025 için sektörlere göre iptal ve iade oranlarını şöyle veriyor:

Giyimde her beş siparişten birine yakını iptal ya da iade ile sonuçlanıyor. Bu kategoride satış yapacaksanız ölçü tablosu, gerçek renkli fotoğraf ve kumaş bilgisi iade payınızı doğrudan etkiler.

Satış fiyatını maliyetten geriye doğru kurun

Komisyon ve iade payı satış fiyatının yüzdesi olduğu için fiyatı, maliyetlerin üstüne kâr ekleyerek kurmak yetmez; yüzdesel kesintiler fiyatın kendisinden hesaplanır. Pratik formül şöyle:

Satış fiyatı (KDV hariç) = (ürün maliyeti + kargo + hizmet bedeli + reklam + hedeflenen kâr) ÷ (1 − komisyon oranı − iade payı oranı)

Yukarıdaki örnekte ürün maliyeti 450 TL, kargo 85 TL, hizmet bedeli 15 TL, reklam 50 TL ve hedeflenen kâr 210 TL; komisyon %15, iade payı %4. Formül (450 + 85 + 15 + 50 + 210) ÷ (1 − 0,15 − 0,04) = 810 ÷ 0,81 = 1.000 TL verir. Müşteriye gösterilen fiyat, bu tutara ürünün KDV'si eklenerek bulunur; %20 KDV'li bir üründe 1.200 TL. Pazaryerleri komisyonu KDV dahil satış fiyatı üzerinden hesaplayabilir; formüle kendi oranlarınızı, hangi tutar üzerinden ödediğinize göre koyun.

Bir Siparişin Yolculuğu

Satış başladığında her sipariş aynı adımlardan geçer. Bu adımları baştan bilmek, nerede aksama olabileceğini önceden görmenizi sağlar:

1. Sipariş: Müşteri ödemeyi yapar, sipariş satış kanalınızın paneline düşer.
2. Ödeme onayı: Pazaryerinde ödeme platformda tutulur; kendi sitenizde ödeme altyapınız onaylar. Havale ile ödemede tutarın hesaba geçtiğini kontrol edersiniz.
3. Stok düşümü: Satılan ürün stoktan düşer. Birden fazla kanalda satıyorsanız stok her kanalda güncellenmelidir; güncellenmeyen kanalda elinizde olmayan ürün satılır.
4. Fatura: Alıcının durumuna göre e-fatura ya da e-arşiv fatura düzenlenir. Pazaryerinde fatura ayrıca platforma yüklenir.
5. Kargo etiketi: Gönderi kodu alınır, etiket basılır, paket taahhüt edilen sürede kargoya verilir.
6. Teslimat: Müşteri ürünü teslim alır. Cayma süresi bu gün başlar.
7. Cayma veya iade: Müşteri ürünü geri gönderirse ürün kontrol edilir, stoğa geri alınır, bedel yasal süre içinde iade edilir.
8. Hakediş: Pazaryeri, komisyon ve kesintileri düşüp kalan tutarı ödeme takvimine göre hesabınıza aktarır. Bu tutarın satışlarınızla tutup tutmadığını kontrol edersiniz.

Her adımın aksaması farklı bir sonuç doğurur:

Ayda birkaç siparişte bu adımları elle yürütmek mümkündür. Sipariş sayısı ve kanal sayısı arttıkça stok düşümü, fatura ve kargo etiketi adımları tekrar eden işe döner; aksamalar da bu adımlarda başlar.

İlk Satıştan Sonra: Büyümek

İlk satışlar geldikten sonra büyüme, aynı müşteriden daha fazla satış almak, daha fazla müşteriye ulaşmak ve yeni kanallara açılmaktan geçer.

Ürün sayfası ve yorumlar

Müşteri, ürünü almadan önce diğer alıcıların yorumlarına bakabilir. Siparişleri zamanında gönderip ürünü açıklamadaki gibi teslim etmek, olumlu yorum almanın temelidir. Gelen soruları ve olumsuz yorumları okuyun: tekrar tekrar sorulan bir bilgi açıklamada eksik demektir, tekrarlanan bir şikâyet de ürün ya da paketleme sorununa işaret eder.

Kampanya takvimi

E-ticarette satışlar yıl içinde eşit dağılmaz; indirim günleri, bayramlar, okula dönüş ve yılbaşı gibi dönemlerde sipariş artar. Bu dönemlere stok, fiyat ve kargo hazırlığıyla girmek gerekir. Yılın önemli tarihlerini ve hazırlık adımlarını e-ticaret kampanya takvimi yazımızda topladık.

Sepeti büyütmek: çapraz ve üst satış

Gelen müşteriye ikinci bir ürün satmak, o müşteriyi getirmek için yaptığınız harcamayı daha fazla siparişe yayar. Tamamlayıcı ürün önermek (çapraz satış) ve bir üst modeli göstermek (üst satış) sepet tutarını artırır. Bunu nasıl kurgulayacağınızı çapraz ve üst satış yazımızda anlattık.

Reklam ve sosyal medya

Ürünlerinizi görünür kılmanın başlıca yolları pazaryerinin kendi reklam araçları, arama motoru reklamları ve sosyal medyadır. Bakanlığın 781 işletmeyle yaptığı ankete katılan işletmelerin %58,3'ü sosyal medya reklamı veriyor, %56'sı fotoğraf ve video içeriği üretiyor, %19,1'i etkileyici (influencer) iş birliği yapıyor; %26,9'u ise sosyal medyayı hiç kullanmıyor. Reklam bütçesini ürün başına kâra göre belirleyin: maliyet bölümündeki örnekte reklam harcaması ürün başına 50 TL'yi aştığında kalan tutar aynı oranda azalır. Hangi reklamın satış getirdiğini ölçmeden bütçeyi artırmayın.

İkinci kanal ve yurt dışı

Bakanlık verisine göre pazaryerlerinde satış yapan işletmelerin %79,2'si tek bir pazaryerinde faaliyet gösteriyor. Tek kanalda kalmak kuralları öğrenmeyi kolaylaştırır, ama satışınızın tamamını tek bir platformun kurallarına ve trafiğine bağlar. Satış oturduktan sonra ikinci bir pazaryeri ya da kendi siteniz, aynı ürünlerle yeni müşterilere ulaşmanın yoludur.

Yurt dışına satış da bir seçenektir. Küçük gönderilerle yurt dışındaki tüketiciye satış yapmanın kurallarını mikro ihracat nedir yazımızda anlattık.

Hangi rakamları izlemeli?

Büyümeyi ölçmek için her ay şu rakamlara bakın:

• Sipariş sayısı ve ciro: Kanal ve ürün bazında.
• Ortalama sepet tutarı: Bir siparişte ortalama ne kadar satış yapıldığı.
• İade oranı: Ürün ve kanal bazında; artan iade oranı ürün sayfası ya da kalite sorununa işaret eder.
• Ürün bazında kâr: Komisyon, kargo ve iade payı düşüldükten sonra hangi ürünün kâr, hangisinin zarar ettirdiği.
• Stok devri: Hangi ürün rafta bekliyor, hangisi tükeniyor.

Satış Birden Fazla Kanala Yayılınca: Operasyon

İkinci kanalı açtığınızda iş iki katına çıkmaz, ama her adım kanal sayısı kadar tekrar eder. Bir ürün bir pazaryerinde satıldığında diğer kanallardaki stoğunu da düşmeniz, her kanalın siparişini kendi panelinde hazırlamanız ve her sipariş için fatura ve kargo etiketi üretmeniz gerekir. Siparişin yolculuğundaki stok, fatura ve kargo adımları bu noktada elle yetişilemez hâle gelir.

Sentos, pazaryerlerini ve e-ticaret sitenizi tek panelde birleştiren bir e-ticaret yönetim sistemidir. Kanallarınızın siparişleri aynı panele düşer, bir kanalda satılan ürünün stoğu diğer kanallarda da güncellenir. Faturayı alıcının vergi kaydına göre e-fatura ya da e-arşiv olarak keser ve pazaryerine yükler. Sipariş entegrasyonu ve fatura yönetimi bütün paketlerde, ürün entegrasyonu ve toplu ürün gönderimi Pro ve üstünde, e-ticaret sitesi entegrasyonu ve anlaşmalı kargo entegrasyonu Plus ve üstü paketlerde bulunur; kargo etiketi yazdırma bütün paketlerdedir.